rozwój OZE - II nabór FEnIKS

Rozwój OZE – II nabór

Program Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko 2021–2027 (FEnIKS) w części dotyczącej Rozwoju odnawialnych źródeł energii stanowi jeden z najważniejszych instrumentów wsparcia dużych projektów OZE w Polsce. W ramach II naboru działania 02.02 Rozwój OZE ustawodawca w sposób jednoznaczny określił krąg podmiotów uprawnionych do ubiegania się o dofinansowanie.

Prawidłowa identyfikacja beneficjenta ma fundamentalne znaczenie dla oceny formalnej wniosku i w praktyce decyduje o dopuszczeniu projektu do dalszych etapów procedury konkursowej.

Krąg beneficjentów – ograniczenie do przedsiębiorców

Zgodnie z Regulaminem II naboru FEnIKS 02.02 Rozwój OZE, jedyną kategorią podmiotów uprawnionych do ubiegania się o dofinansowanie są przedsiębiorcy w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa.

Oznacza to, że beneficjentem może być wyłącznie podmiot:

prowadzący działalność gospodarczą,
posiadający zdolność prawną do zaciągania zobowiązań,
działający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Forma prawna przedsiębiorcy nie ma znaczenia dla dopuszczalności udziału w naborze. W praktyce beneficjentami mogą być zarówno:

spółki kapitałowe (np. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjne),
spółki osobowe,
przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą,
spółki celowe (SPV) powołane wyłącznie w celu realizacji konkretnego projektu OZE.

Spółki celowe (SPV) jako beneficjenci

Regulamin naboru dopuszcza możliwość ubiegania się o wsparcie przez spółki celowe, w tym nowo utworzone podmioty, które nie posiadają historii operacyjnej ani finansowej. W takim przypadku kluczowe znaczenie ma jednak:

prawidłowe udokumentowanie struktury właścicielskiej,
wykazanie realnej zdolności do realizacji projektu,
przedstawienie wiarygodnego modelu finansowania przedsięwzięcia.

W projektach realizowanych w formule project finance szczególnej ocenie podlega stabilność finansowa inwestora lub grupy kapitałowej stojącej za spółką celową oraz mechanizmy zabezpieczające spłatę zobowiązań.

Zakres interwencji i charakter wspieranych projektów

II nabór FEnIKS 02.02 obejmuje wyłącznie projekty realizowane przez przedsiębiorców, których przedmiotem jest wytwarzanie energii z biogazu lub produkcja biometanu wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą. Program dopuszcza zarówno budowę nowych instalacji, jak i modernizację, rozbudowę lub przebudowę istniejących jednostek wytwórczych, pod warunkiem że projekt prowadzi do jednoznacznego wzrostu mocy lub efektywności energetycznej.

W przypadku projektów biogazowych szczególnej analizie podlega sposób zagospodarowania energii cieplnej powstającej w procesie kogeneracji. Oceniana jest nie tylko sama zdolność wytwórcza instalacji, lecz również stopień wykorzystania ciepła na potrzeby własne lub zewnętrzne. Projekty biometanowe oceniane są z kolei pod kątem zgodności parametrów jakościowych produktu z wymogami sieci gazowych oraz możliwości trwałego i bezpiecznego zatłaczania biometanu do systemu dystrybucyjnego lub przesyłowego.

Skala inwestycji i znaczenie dojrzałości projektowej

Program FEnIKS adresowany jest do inwestycji o istotnej skali i znaczeniu systemowym. Nie jest to instrument przeznaczony dla projektów pilotażowych lub koncepcyjnych. Oczekuje się, że w momencie składania wniosku projekt będzie charakteryzował się wysokim poziomem dojrzałości inwestycyjnej, w tym jasno określonym zakresem rzeczowym, realnym harmonogramem realizacji oraz potwierdzoną wykonalnością techniczną i finansową.

Dojrzałość projektu ma bezpośrednie przełożenie na ocenę punktową i pozycję na liście rankingowej. W praktyce oznacza to, że premiowane są przedsięwzięcia posiadające zaawansowane przygotowanie formalne, w tym decyzje środowiskowe, warunki przyłączeniowe oraz dopracowany model finansowania.

Budżet naboru i mechanizmy alokacji środków

Łączna alokacja II naboru wynosi 300 mln zł, przy czym środki te zostały rozdzielone pomiędzy projekty biometanowe i biogazowe. Program wprowadza jednocześnie limity maksymalnego dofinansowania dla pojedynczego projektu, co ma na celu zapewnienie równowagi pomiędzy skalą wsparcia a liczbą beneficjentów.

Dofinansowanie przyznawane jest w formule instrumentów finansowych, w tym pożyczek preferencyjnych oraz – w określonych przypadkach – dotacji. Struktura finansowania każdorazowo dostosowywana jest do specyfiki projektu oraz zasad pomocy publicznej, co wymaga precyzyjnego zaplanowania montażu finansowego już na etapie przygotowania wniosku.

Koszty kwalifikowane i racjonalność wydatków

Jednym z kluczowych elementów oceny projektu jest kwalifikowalność oraz racjonalność planowanych kosztów. Program umożliwia finansowanie szerokiego katalogu wydatków, obejmujących zarówno część inwestycyjną, jak i koszty przygotowania oraz zarządzania projektem. Każdy koszt musi jednak pozostawać w bezpośrednim związku z realizacją przedsięwzięcia oraz być uzasadniony z punktu widzenia efektywności ekonomicznej.

Szczególną uwagę poświęca się kosztom infrastruktury przyłączeniowej oraz elementom wpływającym na trwałość efektu ekologicznego. Należy przy tym pamiętać, że kwalifikowalność VAT uzależniona jest od możliwości jego odzyskania przez beneficjenta.

Proces oceny wniosków i znaczenie kryteriów rankingowych

Nabór prowadzony jest w trybie konkurencyjnym, a proces oceny składa się z kilku następujących po sobie etapów. Po wstępnej weryfikacji formalnej i horyzontalnej projekty poddawane są szczegółowej ocenie merytorycznej oraz rankingowej. Na tym etapie kluczowe znaczenie ma nie tylko spełnienie kryteriów obligatoryjnych, lecz również liczba punktów uzyskanych w ramach kryteriów jakościowych.

Ocena obejmuje m.in. efektywność energetyczną projektu, przewidywaną redukcję emisji, realność harmonogramu, stabilność finansową oraz zdolność beneficjenta do realizacji i utrzymania inwestycji. Uzyskanie minimalnej liczby punktów nie gwarantuje dofinansowania – decydująca jest pozycja projektu na liście rankingowej w odniesieniu do dostępnej alokacji środków.

Etap uszczegółowienia i odpowiedzialność beneficjenta

Po pozytywnej ocenie projekt przechodzi do etapu uszczegółowienia, który w praktyce stanowi jeden z najbardziej wymagających momentów całej procedury. Na tym etapie precyzowane są warunki finansowania, harmonogram realizacji, zabezpieczenia oraz ostateczne parametry efektu ekologicznego. Dopiero zakończenie tego procesu umożliwia podpisanie umów o dofinansowanie.

Więcej informacji znajdą Państwo na naszej stronie internetowej pod linkiem: https://hnl.pl/rozwoj-oze/