Technologie wspierające efektywność energetyczną – jak nowelizacja ustawy napędza innowacje

Nowelizacja ustawy o efektywności energetycznej, będąca odpowiedzią na unijne dyrektywy dotyczące poprawy efektywności energetycznej, to wydarzenie, które znacząco wpływa na polski rynek energii. Choć media często koncentrują się na białych certyfikatach, równie istotne są technologie i narzędzia, które umożliwiają realizację celów oszczędnościowych w praktyce.

Dzięki nim przedsiębiorstwa, instytucje publiczne i gospodarstwa domowe mogą nie tylko spełniać wymogi prawne, ale też osiągać realne oszczędności i poprawiać komfort energetyczny. W tym artykule przedstawiamy szczegółowo technologie, które mają kluczowe znaczenie w świetle nowelizacji, ich praktyczne zastosowania oraz korzyści.

1. Inteligentne systemy zarządzania energią (EMS)

Nowelizacja ustawy kładzie duży nacisk na monitorowanie i optymalizację zużycia energii. Systemy EMS (Energy Management Systems) stają się w tym kontekście niezbędnym narzędziem dla przedsiębiorstw i jednostek publicznych.

Funkcje EMS:

• Zbieranie danych w czasie rzeczywistym z liczników, czujników i systemów automatyki budynkowej.

• Analiza zużycia energii i identyfikacja obszarów o największych stratach.

• Automatyczne sterowanie urządzeniami (np. HVAC, oświetlenie, pompy ciepła), w celu minimalizacji zużycia.

• Generowanie raportów umożliwiających przygotowanie audytów i dokumentacji wymaganej przez przepisy.

EMS pozwala nie tylko optymalizować zużycie energii, ale również planować inwestycje w oparciu o wiarygodne dane, co staje się kluczowe w kontekście wymogów nowelizacji.

Przykład praktyczny: firma produkcyjna może dzięki EMS monitorować zużycie energii w czasie rzeczywistym, automatycznie wyłączać nieużywane maszyny i uzyskać raport, który pozwala ubiegać się o wsparcie finansowe w ramach programów efektywności energetycznej.

2. Zdalne urządzenia pomiarowe – fundament rzetelnej kontroli

Jednym z najważniejszych wymogów nowelizacji jest montaż ciepłomierzy i wodomierzy z funkcją zdalnego odczytu w budynkach wielolokalowych do 2027 roku.

Korzyści z wdrożenia:

• Dokładny pomiar rzeczywistego zużycia energii i wody – eliminacja szacunków i prognoz.

• Możliwość integracji z systemami EMS, co pozwala na pełną automatyzację analiz i raportów.

• Wzrost świadomości użytkowników i zarządców budynków, umożliwiający podejmowanie działań oszczędnościowych.

Zdalne urządzenia pomiarowe są więc nie tylko wymogiem prawnym, ale też narzędziem do wprowadzania inteligentnych strategii oszczędzania energii.

3. Inteligentne liczniki i digitalizacja opomiarowania

Rozwój inteligentnych liczników energii elektrycznej i cieplnej to kolejny element nowelizacji, który wpływa na efektywność energetyczną:

• Umożliwiają dokładne rozliczenia według rzeczywistych danych zamiast prognoz.

• Integrują się z systemami zarządzania budynkiem i Internetem Rzeczy (IoT), umożliwiając pełną automatyzację monitoringu.

• Pozwalają na bieżącą analizę i optymalizację kosztów energii, co jest szczególnie istotne w dużych firmach i jednostkach publicznych.

Zgodnie z planem, do końca 2028 roku co najmniej 80% odbiorców energii elektrycznej ma być wyposażonych w inteligentne liczniki, co znacząco zwiększy przejrzystość i kontrolę nad zużyciem.

4. Nowoczesne źródła ciepła i wysoka klasa energetyczna urządzeń

Nowelizacja zachęca do stosowania technologii, które realnie obniżają zużycie energii. Należą do nich:

• Pompy ciepła wysokosprawne – znacząco obniżają zużycie energii elektrycznej w ogrzewaniu i chłodzeniu.

• Kotły kondensacyjne klasy premium – redukują straty energii w istniejących instalacjach grzewczych.

• Systemy wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła (rekuperatory) – minimalizują straty energii w budynkach mieszkalnych i komercyjnych.

Dlaczego to istotne?

Instalacje te pozwalają na osiągnięcie wymaganego efektu energetycznego, który można raportować w systemie białych certyfikatów lub wykorzystywać do ubiegania się o dofinansowanie inwestycji.

5. Umowy ESCO i model EPC – partnerstwo dla efektywności

Nowelizacja doprecyzowuje zasady zawierania umów o poprawę efektywności energetycznej (EPC). Model EPC, realizowany przez firmy ESCO (Energy Service Companies), polega na tym, że wynagrodzenie firmy jest uzależnione od rzeczywistych oszczędności energii osiągniętych dzięki modernizacji.

Zalety EPC:

• Redukcja ryzyka finansowego dla inwestora.

• Motywacja ESCO do zapewnienia realnych oszczędności.

• Możliwość realizacji kompleksowych modernizacji, w tym instalacji EMS, pomp ciepła czy rekuperatorów, bez konieczności dużych nakładów kapitałowych.

Dzięki temu modelowi przedsiębiorstwa i instytucje publiczne mogą wprowadzać innowacyjne rozwiązania energetyczne szybciej i efektywniej.

6. Centralny Rejestr Oszczędności Energii Finalnej – narzędzie analityczne

Nowelizacja wprowadza Centralny Rejestr Oszczędności Energii Finalnej, który gromadzi dane o projektach oszczędnościowych z całej Polski.

Funkcje rejestru:

• Zapobiega podwójnemu liczeniu oszczędności w różnych systemach wsparcia.

• Umożliwia porównanie efektywności różnych technologii i projektów.

• Wspiera instytucje i przedsiębiorstwa w analizie wyników modernizacji energetycznych.

Rejestr zwiększa przejrzystość rynku energetycznego, pozwalając lepiej mierzyć rzeczywiste efekty technologii stosowanych w budynkach i procesach przemysłowych.

Nowelizacja ustawy o efektywności energetycznej to więcej niż zmiana prawa – to impuls do wdrażania nowoczesnych technologii, które:

• umożliwiają precyzyjny pomiar i analizę zużycia energii,

• pozwalają w praktyce realizować cele oszczędnościowe,

• zwiększają opłacalność inwestycji i komfort energetyczny,

• promują nowoczesne modele finansowania i współpracy z firmami ESCO.

W praktyce efektywność energetyczna przestaje być tylko wymogiem prawnym i staje się strategią biznesową i środowiskową, przynoszącą realne oszczędności, poprawę wizerunku i konkurencyjność na rynku.